خبرخوان جام نیوز
|
دوشنبه ۲ اردیبهشت ۱۳۹۸ الاثنين ١٦ شعبان ١٤٤٠ Monday, April 22, 2019
 
کد خبر: 944163
نظرات: 0
تاریخ مخابره : ۱۳۹۸/۰۱/۱۷ - ۲۰:۴۴
تزلزل دلار و افول آمریکا
ظهور زمینه های گذار از هژمونی دلار و افول آمریکا
استفاده از کلید واژه افول آمریکا در بیانات مقام معظم رهبری از سال 1370 (1991 میلادی)تا کنون، بیانگر این واقعیت است که این مهم به واقعیتِ مورد اجماع صاحب‌نظران معتبر جهان تبدیل شده و تزلزل جایگاه دلار مهم ترین متغیر در بروز این واقعیت است.
افول آمریکا ظهور زمینه های گذار از هژمونی دلار و افول آمریکا
به این مطلب امتیاز دهید
0% 0% بازدید

به گزارش جام نیوز؛ سال‌های میان دو جنگ جهانی دوره ظهور سلطه اقتصادی آمریکا بر جهان است. دور بودن از جنگ و فروش اسلحه به طرف‌های درگیر سبب شد آمريکا قدرت اقتصادی و ثروت‌های عظیمی از رهگذر دو جنگ‌ جهانی نصیب خود کند. ثروت سرشار آمریکا که مقارن ورشکستگی کشورهای اروپایی درگیر در جنگ بود، تعادل سیاسی جهان را نیز برهم زد و امریکا از هر نظر به صورت یک قدرت بزرگ جهانی درآمد. در بجبوحه های  بازسازی های بعد از جنگ جهانی دوم، سیاست‌گردانان آمریکایی  در سال 1944 توانستند با 44 کشور متحد علیه آلمان نازی کنفرانس برتون وودز را تشکیل داده و شرایط برای پذیرش تجارت آزاد جهانی را فراهم کنند. طبیعتا گسترش تجارت آزاد در میان کشورها تنها با تعریف یک سیستم تبادل ارزی قابل اعتماد امکان پذیر بود. از این رو دلار به عنوان واحد پولی آمریکا تبدیل به یک ارز قدرتمند جهانی شد. معامله هر اونس طلا با ۳۵ دلار و سپس خرید و فروش نفت به عنوان یکی از استراتژیک‌ترین کالاهای تجاری در حال و آینده بر ابهت و جایگاه دلار افزود. از آن زمان تاکنون این ارز در اقتصاد دنیا یکه‌تازی کرده است و اقتصاد آمريکا همچنان به عنوان اقتصاد برتر دنيا شناخته  می‌شود. 

 

نشست هیئت‌های شرکت‌کننده در کنفرانس برتون وودز - 1944
پس از جنگ جهانی دوم، پایه‌ریزی نظم جدید از طریق ایجاد نهادهای بین المللی تحت حاکمیت کشورهای پیروز جنگ، آغاز شد

 

اما در سال‌های اخیر، رفتار تهاجمی آمریکا در زمینه های مالی، سیاسی و نظامی،  رفته رفته  منجر به شکل گیری خشم و انزجار نسبت به این کشور در گوشه کنار جهان شده  و کشورهای مختلف همصدا با ایران به عنوان سردمدار شعارهای ضدآمریکایی به مخالفت با آمریکا پرداختند.

جان کانالی، وزیر خزانه داری آمریکا در نوامبر1971 در جمع نمایندگان برخی کشورهای توسعه یافته گفت: «دلار واحد پول ماست اما مشکل شماست». در واقع مشکل دلار از همین جا شروع شد چرا که دولت آمریکا بدون توجه به پشتوانه ذخایر طلای خود هر چقدر که می خواست، می توانست دلار چاپ کند و از این پس هر زمان که وضع اقتصادی نابسامانی پیدا می کرد با چاپ دلار، فشارهای اقتصادی خود را به اقتصادهای دیگر جهان منتقل می نمود. چاپ بی رویه دلار برای فرار از مشکلات اقتصادی در کنار ورود به منطقه غرب آسیا برای تصاحب ثروت این منطقه از جهان با هزینه های بسیار بالا، بدهی 22 تریلیون دلاری را برای آمریکا رقم زده است.

 

وب سایت آنلاین بدهی های آمریکا مربوط به خزانه داری این کشور(usdebtclock.org)

 

این رفتارها موجب ظهور زمینه های از بین رفتن هژمونی دلار در اقتصاد جهانی شده است؛ نه تنها دشمنان آمریکا بلکه همپیمانان ایالات متحده هم در فکر رهایی از سلطه دلار هستند و از آن به عنوان ابزاری علیه سیاست های واشنگتن بهره می گیرند.

 

تهدید دلار از طرف بزرگ ترین شرکت نفتی جهان در عربستان

ظهور تهدیدهای کشورهای مختلف حتی کشورهای هم پیمان برای حذف دلار از معاملات اقتصادی، خود یکی دیگر از نشانه های سقوط هژمونی دلار در اقتصاد جهانی است.  روزهای گذشته عربستان سعودی آمریکا را تهدید کرد در صورت تصویب طرح  مجاز شدن اقدام آنتی تراست علیه کشورهای عضو اوپک در آمریکا، دلار را از مبادلات نفتی خود حذف کرده و نفت را به دیگر ارزها بفروشد. در واقع عربستان با ارسال این پیام برای مقامات آمریکایی از این موضوع به عنوان یک سلاح در مقابل آمریکا استفاده می کند. این تهدید و عملی کردن بخشی از آن توسط شرکت های بزگ نفتی جهان نظیر آرامکو، آسیب های بسیار جدی به جایگاه دلار در اقتصاد جهانی زده و آمریکا را در لبه پرتگاه قرار می دهد.

 

 

افزایش انعقاد پیمان های مالی بدون حضور دلار

براساس گزارش های رسیده از رسانه های مختلف جهانی تاکنون نزدیک به 50 کشور قراردادهای مالی دوجانبه بدون حضور دلار انعقاد کرده اند. برخی کارشناسان با خوش بینی به پیمان های پولی دوجانبه معتقدند انعقاد پیمان های دوجانبه پولی آغاز پایان امپراطوری دلار است. به گفته یم راجرز، تحلیلگر مالی روسیه بسیاری از کشورها دوست ندارند از دلار آمریکا استفاده کنند چرا که آمریکا از طریق تحریم های دلاری کشورهای بسیاری را آزار داده است. چین، ایران و روسیه به خوبی این موضوع را درک می کنند و تلاش هایی را برای تغییر نظام مالی بین المللی انجام داده اند. چین با راه اندازی بورس نفت و معامله نفت با یوان، در جهت کاهش قدرت دلار در اقتصاد جهان قدم برداشته است.

 

تجارت میان کشورهای آسیایی با استفاده از ارزهای ملی در سال میلادی گذشته 31 درصد رشد داشته و به 87 میلیارد دلار رسیده است. وزارت امور اقتصادی روسیه اعلام کرده است که انتظار می رود این میزان در سال جاری به 100 میلیارد دلار برسد. خبرگزاری روسی اسپوتنیک، می گوید: "روند کنار گذاشتن دلار در معاملات جهانی، هر چند بسیار  پیچیده، اما آغاز شده و کسی نمی تواند منکر آن شود."

 

کشورهای عضو گروه بریکس بر اساس توافقاتی که داشته اند، مقرر نموده اند تا برای افزایش هرچه بیشتر نقش ارزهای ملی خود در تجارت با یکدیگر و کاهش وابستگی به دلار، از ارزهای ملی خود استفاده کنند. همچنین این کشورها توافق نموده اند تا جهت تقویت تجارت درون گروه بریکس و تأمین اعتبار مورد نیاز جهت گسترش کسب و کار کشورهای عضو، از ارزهای ملی جهت وام دهی استفاده کنند.

 

 

فشار سازمان ملل متحد برای ایجاد یک ذخیره ارزی جدید

گزارش های متعددی از سازمان ملل متحد منتشر شده که در آنها این سازمان، به طور آشکارا خواستار ایجاد یک ذخیره ارزی جدید به جای دلار آمریکاست. هدف این سازمان این است تا با ایجاد ذخیره ارزی جدید از سلطه دلار و یورو بکاهد.

 

 

فشار صندوق بین المللی پول برای ایجاد یک ذخیره ارزی جدید

صندوق بین المللی پول نیز در گزارش هایی بیان کرده که باید یک ارز جدید برای ذخیره ارزی استفاده شود تا از تجمع منابع ذخایر ارزی در یک یا چند ارز خاص که وابسته به شرایط اقتصادی کشورهای خاص هستند، کاسته شده و بدین وسیله ثبات پولی بین المللی ایجاد گردد.

 

 

شکل گیری دوقطبی دلار- ضددلار در جهان

سال گذشته میلادی آبستن حوادثی بود که به صورتی اجتناب‌ناپذیر فضای ژئوپلیتیک جهان را به دو قطب تقسیم کرد: قطب اول کشورهایی بودند که همچنان استفاده از دلار به عنوان یک ابزار مالی بین المللی ادامه دادند و گروه دوم شامل کشورهایی است که در حال پشت کردن به دلار هستند. مناقشات بین المللی که در پی اعمال تحریم‌های اقتصادی و همچنین به راه انداختن جنگ تجاری توسط واشنگتن، شکل گرفته‌اند کشورهای حاضر در این مناقشات را مجبور کرده است تا به دنبال نظام پرداخت جایگزین به دور از دلار بروند.

 

 

کلید واژه افول آمریکا

این در حالی است که پیش از این، مقام معظم رهبری بارها بر لزوم و امکان رهایی اقتصاد کشور از سلطه دلار تاکید کرده اند.

ایشان فرمودند: اگر مسئولان و مردم بتوانند اقتصاد مقاومتی را به معنای واقعی محقق و کشور را از جادوی مالی و پولی دشمن خلاص کنند و ارزش  و آقایی دلار را در زندگی اقتصادی بشکنند، کشورهای دیگر را نیز  نجات داده‌اند و برای آنها الگو خواهند شد.

 

 

ارزش دلار در زندگی اقتصادی مردم

 

استفاده از کلید واژه افول آمریکا در بیانات مقام معظم رهبری از سال 1370 (1991 میلادی)تاکنون، بیانگر این واقعیت است  که این مهم به واقعیتِ مورد اجماع صاحب‌نظران معتبر جهان تبدیل شده است.

 

اینفو گرافی افول آمریکا در بیانات مقام معظم رهبری

برای دیدن تصویر در اندازه بزرگ کلیک کنید

صفحه ویژه افول آمریکا در پایگاه اطلاع رسانی مرکز حفظ آثار مقام معظم رهبری

 

سیاست‌های متناقض، خروج از پیمان‌های بین المللی، بدعهدی و ایجاد تخاصم با کشورهای هم‌پیمان، همه‌ و همه نشان‌دهنده‌ی آن است که آفتاب ابرقدرتی ارباب اسلحه یعنی ایالات متحده‌ی آمریکا به سر آمده است. متفکران و صاحب‌نظران که روزی جهان را بدون آمریکای ابرقدرت متصور نبودند، اکنون به جهان پساآمریکا نظر دارند؛ جهانی با هندسه‌ی قدرتی بر مبنای علم و اقتصاد که دیگر خبری از فشنگ و باروت در آن نیست تا مظهر ابرقدرت بودن، گسترش جنگ و تجاوز به کشور‌ها بشود. امروز «افول آمریکا»، داستان تخیلی بعد از جنگ جهانی دوم، رفته‌رفته برای اندیشمندان غربی واقعیتی نمایان می‌یابد.

 

جان ایکنبری، خیزش چین و آینده نظم جهانی لیبرال

«جان ایکنبری»، نظریه‌پرداز روابط بین الملل و سیاست خارجی آمریکا و استاد علوم سیاسی و روابط بین الملل دانشگاه پرینستون آمریکا در سال ۲۰۱۴ در مقاله‌ای با عنوان «آینده نظم جهانی لیبرال» که توسط مجله فارین افرز منتشر شده، به تغییر قدرت جهانی اشاره می کند.

 

پروفسور جی جان ایکنبری نظریه پرداز روابط بین الملل( G. John Ikenberry )

 

 گیدون راشمن، سقوط آمریکا

«گیدون راشمن» تحلیل گر سیاسی مجلات آمریکا، بر این نظر است که آمریکا باید به فکر سقوط خود باشد. ایالات متحده آمریکا دیگر هرگز موقعیت تسلط جهانی بعد از سقوط اتحاد جماهیر شوروی را تجربه نخواهد کرد. آمریکا از سال ۱۹۹۱ تا سال ۲۰۰۸ که دچار بحران اقتصادی شد، ۱۷ سال از موقعیت هژمونی جهانی برخوردار بود.

 

گیدون راشمن تحلیل گر سیاسی مجلات آمریکا

 

میشل کاکس، تغییر قدرت و سقوط غرب

«میشل کاکس» استاد روابط بین الملل به این موضوع می‌پردازد که در اوایل قرن ۲۱، ما شاهد حقیقتی جدید به نام «تغییر قدرت» هستیم. در این فرایند، آمریکا و غرب در حال سقوط بوده و نظم جدید بین المللی توسط به اصطلاح بریکس شامل کشورهای برزیل، روسیه، هند و چین، در حال شکل گیری است.

 

میشل کاکس استاد دانشگاه شیکاکو و نویسنده کتاب حلقه ای از حقیقت

 

نوام چامسکی، آمریکا امپراطور در حال سقوط

«نوام چامسکی»، اندیشمند آمریکایی، آمریکا را امپراطور در حال سقوط می‌داند. از نگاه وی، اگرچه اصول تسلط امپریالیستی آمریکا تغییر کرده اما ظرفیت پیاده‌سازی آن، به شکل قابل ملاحظه‌ای، کاهش یافته است. آمریکا هم در داخل و هم در خارج در حال سقوط است.

 

نوام چامسکی استراتژیست و سیاستمدرا آمریکایی

 

موسسه بروکینگز و عصر پسا آمریکا

«مؤسسه بروکینگز» نیز درباره افول قدرت آمریکا تاکید می کند: بسیاری از ناظران سیاسی و اقتصادی اظهار می‌دارند که آمریکا در حال سقوط است. از زمان وقوع بحران اقتصادی بین المللی در سال ۲۰۰۸، مسئله سقوط آمریکا در چین و سایر کشورها مطرح شد. برخی از افراد از جمله خود آمریکایی‌ها بر این باورند که «سقوط برگشت‌ناپذیر» در ایالات متحده آمریکا شروع شده و جهان در حال ورود به عصر پسا آمریکا است.  

 

مؤسسه بروکینگز  یکی از قدیمی‌ترین اندیشکده‌های واشنگتن  در امر تحقیقات و آموزش علوم اجتماعی، اصول اقتصاد، سیاست‌گذاری شهری، مدیریت دولتی، سیاست خارجی، اقتصاد جهانی و توسعه

 

دانشکده تجارت هاروارد و شکست نظام سیاسی آمریکا

بر اساس یافته‌های «دانشکده تجارت هاروارد»، نظام سیاسی آمریکا شکست خورده و اقتصاد آن هم در حال سقوط بوده و دست‌وپا می‌زند. رشد و رفاه اقتصادی آمریکا ۲۰ سال پیش به پایان رسید. رویای آمریکایی در معرض خطر است. آمریکایی‌ها به رهبران سیاسی اعتماد ندارند و قطب‌بندی سیاسی به طرز چشم‌گیری افزایش یافته است. آمریکایی‌ها از نظام سیاسی خود ناامید هستند و اعتماد کم‌تری به دو حزب بزرگ دارند. این شرایط اقتصادی و سیاسی، بیان‌گر آن است که رویای آمریکایی در خطر است.

 

دپارتمان اقتصاد دانشگاه هاروارد یکی از مشهور ترین دپارتمان های اقتصادی جهان

 

 جوزف نای و چشم‌انداز سقوط قدرت آمریکا

از نگاه «جوزف نای»،  تئوریسین جنگ نرم و دیپلماسی عمومی، آینده قدرت آمریکا به شدت مورد چالش است. بحران اقتصادی جهانی سال ۲۰۰۸ را می‌توان شروع سقوط آمریکا تفسیر کرد. «شورای اطلاعات ملی» پیش‌بینی کرده که در سال ۲۰۲۵، ایالات متحده به عنوان یک قدرت باقی می‌ماند اما سلطه آمریکا از بین خواهد رفت. در قرن حاضر، قدرت آمریکا را می‌توان با قدرت انگلستان در قرن گذشته مقایسه و سقوط هژمونی آمریکا را پیش‌بینی کرد. اما آمریکا به طور مطلق سقوط نمی‌کند و سقوط آن نسبی خواهد بود.

 

جوزف نای  تئوریسین جنگ نرم و دیپلماسی عمومی

 

آلفرد مک کوی

«آلفرد مک کوی»  استاد و مورخ آمریکایی معتقد است مرگ ایالات متحده آمریکا به عنوان ابرقدرت جهانی می‌تواند به مراتب سریع تر از آن باشد که هر کس تصور می‌کند. این مرگ، تا سال ۲۰۲۵ کامل خواهد شد. انتقال ثروت و قدرت اقتصادی جهانی از غرب به شرق در حال جریان است. در سال ۲۰۱۲، ۶۵ درصد مردم آمریکا معتقد بودند که کشور در شرایط سقوط قرار دارد. مک کوی، استدلال می‌کند که بزرگترین عامل سقوط آمریکا، نظامی‌گری است.

 

آلفرد مک کوی مورخ آمریکایی

 

ویلیام نورمن گریج و مهندسی سقوط آمریکا

سقوط آمریکا اتفاق افتاده و دلیل آن هم این است که آمریکا ویژگی‌هایی مانند فقر، جرم، بیسوادی و بیماری‌های موجود در جهان سوم را از خود به نمایش گذاشته است. نورمن گریج، استاد آمریکایی ریشه سقوط آمریکا و تشدید اختلاف و خشونت در آن را در «ثروت بدون کار، لذت بدون وجدان، دانش بدون شخصیت، تجارت بدون اخلاق، علم بدون انسانیت، عبادت بدون ایثار و سیاست بدون اصول» می‌داند.

 

نورمن گریج، استاد دانشگاه آمریکایی

 

استفان کوهن، پایان نفوذ آمریکا

استفان کوهن، تحلیلگر سیاسی می گوید ایالات متحده آمریکا، قدرت و نفوذ خود را از دست خواهد داد. نفوذ آمریکا در جهان در حال اتمام است و بازگشت آن غیرقابل پیش‌بینی است. استانداردهای زندگی آمریکا در مقایسه با کشورهای توسعه‌یافته و در حال توسعه، کاهش یافته است. ایالات متحده آمریکا، کشوری با ثروت، قدرت و نفوذ بود. اما همه اینها در حال تغییر است و رویای لیبرالیسم رو به پایان است.

 

استفان کوهن تحلیلگر سیاسی

 

 

فرید زکریا و جهان پساآمریکا

«فرید زکریا»، نظریه‌پرداز نئورئالیست معتقد است جهان در حال انتقال از عصر آمریکایی به عصر پساآمریکایی است. جهانی که در پیش داریم، جهانی است که درآن ایالات متحده آمریکا نه رهبری اقتصادی و ژئوپلیتیک آن را بر عهده خواهد داشت و نه بر فرهنگ آن چیره خواهد بود بلکه قدرت آن سقوط خواهدکرد.

 

فرید رفیق زکریا، خبرنگار، مقاله نویس، ویراستار نشریه تایم، نظریه پرداز، و از اساتید شناخته شده مسائل سیاست خارجی در آمریکا

 

منابع

 

 


[۱] . G. John Ikenberry, “The Future of the Liberal World Order”, Foreign Affairs, May/June2014, p. 56

[۲] . Gideon Rachman,” Think Again: American Decline”, foreign policy, JANUARY 3, 2011

[۳] . Michael Cox, “Power Shifts, Economic Change and the Decline of the West?”, International Relations,2012,p.369

[۴] . Noam Chomsky,” Noam Chomsky: The Decline of American Empire”, salon, MAY 10, 2016/http://www.salon.com/2016/05/10/noam_chomksy_america_is_a_state_in_decline_partner/

[۵]. Fareed Zakaria, “The Post-American World”, W. W. Norton & Company, 2008

[۶] Chu Shulong,” Is America Declining?”, The Brookings Institution, November 11, 2011/https://www.brookings.edu/opinions/is-america-declining/

[۷] Michael E. Porter & others, “PROBLEMS UNSOLVEDAND A NATION DIVIDED”, Harvard Business School, SEPTEMBER 2016, p.5

[۸] Joseph S. Nye, “The Future of American Power: Dominance and Decline in Perspective”, Foreign Affairs, November/December 2010, Vol. 89, No. 6, p.2

[۹] Alfred W. McCoy, “The Decline and Fall of the American Empire”, The Nation, DECEMBER 6, 2010/https://www.thenation.com/article/decline-and-fall-american-empire/

[۱۰] William Norman Grigg, America’s Engineered Decline, John Birch Society, 2004

[۱۱] Stephen S. Cohen, The End of Influence: What Happens When Other Countries Have the Money,Basic books, 2010, p.3-6

[۱۲]. G. John Ikenberry, “The Future of the Liberal World Order: Internationalism After America ”, Foreign Affairs, May/June2014, p. 56

[۱۳] Charles A. Kupchan & others, “Liberal Order in a Post-Western World”, Transatlantic Academy, May 2014, p.3-5

[۱۴] Alfred W. McCoy, “The Decline and Fall of the American Empire”, The Nation, DECEMBER 6, 2010/https://www.thenation.com/article/decline-and-fall-american-empire/

[۱۵] Uri Dadush and Bennett Stancil, “The World Order in 2050 “,The Carnegie Endowment for International Peace, April 2010,p.7.21

[۱۶] Haass, Richard N., “The Age of Nonpolarity: What Will Follow U.S. Dominance,” Foreign Affairs,December 3, 2013. http://www.foreignaffairs.com/articles/63397/richard-nhaass/the-age-of-nonpolarity.

[۱۷] برای مطالعه بیشتر ر.ک: «کاهش عناصر قدرت ارتش آمریکا»، اندیشکده راهبردی تبیین، قابل بازیابی در:/https://goo.gl/1IROm6

[۱۸] “World order in 2035: US could lose ability for global dominance”, 30 Jul, 2016/https://www.rt.com/news/354013-us-global-dominance-2035/

 

 

 

 

 

0 نظر
نمایش نظرات
شما در حال پاسخگویی به نظر زیر می باشید:

نام کامل:
ایمیل:
نظر شما:
نظر متنی
نام کامل:
ایمیل:
نظر شما:
ارسال
آخرین اخبار جام
آر اس اس ادامه
آخرین خبر
Top