دل درد هایی که جانتان را به خطر می اندازد
برخی از دردهای شكمی‌، ساده‌ و پیش‌پا افتاده‌اند و به درمان ‌نیاز ندارند و خود به خود هم بهبود می‌یابند اما گاهی دردهای شکمی، خطرناك و حتی كشنده هستند و اگر طی چند ساعت به كمك بیمار نشتابیم، جان و سلامت وی در معرض خطر قرار می‌گیرد....

امام باقر عليه السلام فرمودند: زيارت قبر رسول خدا صلی الله علیه و آله و زيارت مزار شهيدان، و زيارت مرقد امام حسين عليه السلام معادل است با حج مقبولى كه همراه رسول خدا صلی الله علیه و آله بجا آورده شود.

جام خانواده؛
 

برخی از دردهای شكمی‌، ساده‌ و پیش‌پا افتاده‌اند و به درمان ‌نیاز ندارند و خود به خود هم بهبود می‌یابند اما گاهی دردهای شکمی، خطرناك و حتی كشنده هستند و اگر طی چند ساعت به كمك بیمار نشتابیم، جان و سلامت وی در معرض خطر قرار می‌گیرد....

دردهای خطرناك یا جدی، خصوصیاتی دارند كه توجه به آنها برای اقدام به موقع و مراجعه به پزشك مهم است.

 

بر اساس تحقیقات انجام شده دلایل بروز درد در ناحیه سمت راست و یا چپ شکم می تواند شامل موارد زیر باشد:

1- یبوست: ورزشکاران و دوچرخه سواران به دلیل از دست دادن آب زیاد و تعریق فراوان در زمان فعالیت ،دچار کم آبی سلولی و افزایش ضریب باز جذب آب از ادرار و مدفوع شده و بروز حالت خشکی و سفتی مدفوع در آنان امری طبیعی و به همین دلیل است.

 

2- تجمع گاز در روده: به دلیل مصرف منابع غذائی زیاد  و یا پروتیئن های گیاهی امکان تجمع گاز  در معده و روده افزایش یافته و موجب تورم قولون ها و روده بزرگ و بروز درد در نواحی مختلف شکم خواهد شد.

 

3-پر بودن معده: به دلیل پر خوری و یا پر بودن معده و یا ورزش کردن بلافاصله بعد از مصرف هر وعده غذائی، امکان درد در ناحیه میان شکم و یا سمت راست شکم افزون خواهد شد .توصیه می شود حداقل زمان،بین فعالیت های بدنی و پایان وعده غذائی 30 دقیقه باشد.

 

4-اسپاسم پرده دیافراگم: پرده عضلانی فی ما بین قفسه سینه و حفره شکمی را عضله دیافراگم می نامند .کاهش میزان اکسیژن جذب شده در هنگام دوچرخه سواری و یا دویدن و فشار به عضلات شکم،موجب کاهش جذب اکسیژن در عضله دیافراگم و بالطبع بروز درد در نواحی مختلف و بخصوص فوقانی شکم می گردد.


شكم به حد فاصل بین پرده دیافراگم (پرده زیر ریه‌ها) تا ناحیه ورودی لگن گفته می‌شود و یك حفره تو خالی است كه برخی اندام‌های توخالی مثل بخش كوچكی از مری، معده، روده بزرگ و كوچك و نیز كبد، لوزالمعده طحال و كیسه صفرا در آن جای گرفته‌اند. در دو طرف مهره‌ها و در ناحیه پشت، كلیه و سیستم مجاری ادراری و كمی پایین‌تر و در ناحیه تحتانی شكم، رحم، تخمدان‌ها و ضمائم آن در جنس مونث قرارگرفته‌اند.

 

آسیب و اختلال عملكرد در هر كدام از این بخش‌ها باعث ایجاد درد می‌شود. از آنجا كه این اندام‌ها در كنار هم قرار گرفته‌اند، یكی از بهترین روش‌های اولیه برای تشخیص درد، توجه به علایم و نشانه‌های ظاهری است. دردهای شكمی متفاوت و از شایع‌ترین علل مراجعه بیماران به پزشك هستند.

 

دیافراگم مانند یك پرده مسطح شكم را از قفسه سینه جدا می‌كند البته این پرده در بخش‌هایی از خود حاوی سوراخ‌هایی است كه از طریق آن اعضای مختلف شكم و قفسه سینه عبور و مرور می‌كنند. به طور مثال، در وسط دیافراگم سوراخی وجود دارد تا از طریق مری از قفسه سینه به درون شكم برسد و به معده وصل شود. سوراخ‌های مشابهی برای عبور آئورت (به عنوان بزرگ‌ترین سرخرگ بدن) و بسیاری از عروق و اعصاب كوچك و بزرگ دیگر نیز وجود دارند. دیافراگم یك پرده عضلانی - لیفی است. به عبارت دیگر، بخشی از آن از بافت عضلانی تشكیل شده است اما بخش دیگر آن بافت لیفی است. همین طرح ساختمانی باعث شده كه دیافراگم یكی از مهم‌ترین عضلات در تنفس باشد. بسیاری از دانشمندان، دیافراگم را مهم‌ترین عضله در روند تنفس می‌دانند و به همین دلیل آن را بعد از قلب، دومین عضله مهم بدن می‌دانند.


گنبد حیاتی
شكل پرده دیافراگم مثل یك گنبد است. در هنگام دم، این پرده صاف می‌شود، در حالی كه در هنگام بازدم به درون قفسه سینه برآمدگی پیدا می‌كند. شما تا حالا هیچ وقت از وقوع این حركات در بدن خود باخبر نشده‌اید اما همین حركات بی‌سر و صدا نقش بسیار حیاتی در زندگی شما بازی كرده‌اند. كافی است فقط برای یك مدت زمان كوتاه این حركات گنبد عضلانی دیافراگم تضعیف شود تا تنگی نفس بیمار را جان به لب كند.


انقباضات متوالی دیافراگم هم مثل هر عضله دیگری از بدن، ناشی از تحریك این عضله به وسیله مغز است. در واقع از مغز عصبی به نام عصب فرنیك به دیافراگم وارد می‌شود كه منقبض شدن آن را تحریك می‌كند. این عصب یك مسیر طولانی از گردن تا بالای شكم را طی می‌كند.همین طولانی بودن مسیر باعث می‌شود كه طی جراحی‌هایی كه روی گردن و قفسه سینه انجام می‌شود، به راحتی در معرض آسیب قرار بگیرد. در تصادفات، چاقوخوردگی‌های عمیق و دیگر آسیب‌های شدید هم احتمال آسیب‌دیدگی این عصب وجود دارد. حتی بیماری‌هایی نظیر فلج اطفال، برخی از تومورها، مسمومیت با سرب و حتی برخی از بیماری‌های عفونی و نارسایی كلیه هم می‌توانند عملكرد این عصب را با اختلال مواجه كنند كه نتیجه همه آنها بروز اختلال در مهم‌ترین عضله تنفسی بدن یعنی همان دیافراگم است. اگر چه در پی آسیب دیدن و مختل شدن روند انقباض عضله دیافراگم دیگر عضلات تنفسی بدن برای جبران شروع به فعالیت می‌كنند اما معمولا توانایی آنها به اندازه كافی نیست و اگر دیافراگم به طور كامل و در هر دو نیمه راست و چپ خود فلج شود جان بیمار به خطر می‌افتد.


فتق، از نوع دیافراگمی
 فتق‌ها انواع گوناگونی دارند. به طور مثال گاهی فتق از ناحیه ناف بیرون می‌زند. نوع دیگری از فتق هم فتق دیافراگمی است. اگر ناحیه یا بخش خاصی از پرده دیافراگم شل باشد، روده‌ها به تدریج به آن فشار می‌آورند و از درون شكم به درون قفسه سینه وارد می‌شوند. این مشكل هم ممكن است مادرزادی باشد و هم می‌تواند در بزرگسالی ایجاد شود. به طور مثال، فردی را در نظر بگیرید كه طی یك دعوا و مشاجره دچار چاقوخوردگی در ناحیه بالای شكم یا پایینی قفسه سینه شده است. اگر عمق ورود چاقو به اندازه كافی باشد، ممكن است پرده دیافراگم پاره شود. اگر بیمار خوش شانس باشد و جان سالم به در ببرد، در آینده ممكن است در محل ورود چاقو به دیافراگم، فتق ایجاد شود، یعنی روده‌ها از این محل به قفسه سینه وارد شوند. این مسأله می‌تواند برای بیمار حتی گاهی مشكلات تنفسی ایجاد كند. به ویژه نوزادانی كه به طور مادرزادی دچار نقص دیافراگم و فتق هستند، به شدت دچار تنگی نفسی شوند چرا كه روده‌ها، ریه‌های آنها را تحت فشار قرار می‌دهند. اگر فتق دیافراگمی خود را درمان نكنید، گاهی روده‌ها در آن گیر می‌كنند و با درد شدید، تهوع و استفراغ و حتی تب جان شما را به خطر می‌اندازند. پس درمان را پشت گوش نیاندازید.


ساكت و بی‌علامت
پرده دیافراگم پرده بزرگ و وسیعی است و همان‌طور كه گفته شد، گاهی اوقات برخی از مشكلات و اختلالات آن به وسیله دیگر قسمت‌های بدن جبران می‌شود. به طور مثال در نظر بگیرید اگر فقط یك نیمه از دیافراگم دچار فلج شود، این مشكل ممكن است با فعالیت بیش از حد نیمه دیگر دیافراگم و نیز عضلات متصل به دنده‌ها جبران شود. پس ناشایع‌ نیست كه گاهی اوقات بیماری‌های دیافراگم كاملا بی‌علامت باشند و با این حساب اگر روزی عكس قفسه سینه گرفتید و بدون اینكه هیچ‌گونه علامتی داشته باشید پزشك‌تان به شما گفت كه مشكل دیافراگم دارید، زیاد تعجب نكنید. البته در این موارد حتما باید تحت نظر پزشك هر چه سریع‌تر علت زمینه‌ای را پیدا كرد.


حالا چه كنم؟
مثل تمام بیماری‌های دیگر اگر به وجود مشكل و یا بیماری‌ خاصی در دیافراگم شك كردید، ابتدا باید از روش‌های تشخیص استفاده كرد. به طور مثال، گاهی عكس قفسه سینه و یا حتی تست تنفسی از بیمار گرفته می‌شود. بعد از اثبات تشخیص ، درمان به نوع ضایعه بستگی دارد.بعضی مواقع نیاز است كه سوراخ شدگی دیافراگم با جراحی اصلاح شود. برخی مواقع هم مجبور می‌شوند كه با دستگاه تنفس مصنوعی از بیمار حمایت كنند تا به تدریج وضعیت عضله دیافراگم خودبه‌خود برطرف شود و بیمار دوباره توانایی تنفس خودبه‌خود را باز یابد. امروزه دستگاه‌هایی وجود دارند كه مثل ضربان‌ ساز قلب، در صورت وجود اختلال در اعصاب دیافراگم، برای این عضله ضربان‌‌سازی می‌كنند.‌


نكته های دیافراگمی:
گاهی اوقات طی جراحی قلب، جراح به اشتباه به عصب دیافراگم صدمه می‌زند. در این موارد چندان نگران نباشید چون ضایعه معمولا خودبه‌خود بهبود می‌یابد.
در ۵۰ تا ۶۰ درصد از بیمارانی كه به اختلال عملكرد دیافراگم مبتلا هستند نمی‌توان علت بیماری را پیدا كرد.


گاهی علایم بیماری دیافراگم بسیار مبهم و نامربوط هستند. به طور مثال، ممكن است بیماری دیافراگم با درد شانه، مشكلات گوارشی و یا تنگی نفس خود را نشان دهد.
گاهی خود دیافراگم هم می‌تواند دچار تومور شود. در ضمن، گاهی اوقات تومورهای بخش‌های دیگر بدن به دیافراگم دست‌اندازی می‌كنند.

 

گروه خانواده جام نیوز/ 2006

«برای مشاهده  جدیدترین اخبار جذاب و خواندنی کلیک کنید»

کد خبر: 257501
تاریخ مخابره : ۱۳۹۲/۰۹/۶ - ۲۱:۰۰
چاپ خبر

جام نیوز
اخبار رسانه های برون مرزی